Oom Bob
Mijn oom Bob woont in Amerika. Hij heeft als kind de hongerwinter meegemaakt en emigreerde naar het land van de grote mogelijkheden toen hij eenentwintig was. Eens in de paar jaar vloog hij naar Nederland. Als Oom Bob er was, was het feest. Hij had altijd cadeautjes bij zich. Lippenstiften, damestasjes, glitterende sieraden: alsof hij op zijn klompen aanvoelde waar mijn zus en ik niet eens aan mochten denken. Oom Bob was mijn lievelingsoom. En niet alleen vanwege de cadeautjes. Hij deed me denken aan Danny Kaye. Hij was een meter achtennegentig, had blond, golvend haar en enorme schoenen. Toch keek hij nooit over me heen.

'Hi Lea, how are you?' vroeg hij, terwijl hij me met een zwaai optilde.
Het noemen van mijn naam alleen al bezorgde me een appelflauwte.
'I'm fine and how are you?' zei ik, als ik op ooghoogte was gearriveerd.
Tijdens mijn allereerste bezoek aan The States zou ik bij Oom Bob logeren. Ik was begin twintig en op doorreis met mijn toenmalige vriend. Oom Bob haalde me van het vliegveld. Hij was minder lang, minder recht en grijs geworden. Mijn biologische klok zei dat het drie uur 's nachts was en dat ik moest gaan slapen. Volgens oom Bob was het pas negen uur 's avonds en zou het uitermate stupid zijn om nu al naar bed te gaan. Ogen openhouden, dan was je in één keer van je jetlag af.
We belandden in een donkere bar in Detroit. Er hing een cowboy-sfeer. Oom Bob sneed zijn favoriete onderwerp aan.
'Hoeveel Joden zijn er volgens jou vergast tussen 1940 en 1945?'
'Vijf miljoen. Zoiets, toch?' Ik geeuwde. Het leek geen gepast moment voor Triviant.
'Hoe weet je dat het er zoveel waren?' vroeg hij streng.
'Ehm, dat is toch algemeen bekend?' Oké, het kon sterker.
Dat vond oom Bob ook. De minachting droop van zijn gezicht.
'Heb jij dat getal ooit gecheckt? Nee. Wie heeft die optelling gemaakt? Dat zal ik je vertellen. De Joden zelf.
Waarschijnlijk waren het er veel minder.'
'Nou en? Al waren het er twee miljoen. Of tweehonderdduizend. Dat is toch net zo erg.'
Ik wreef in mijn ogen. Mijn moeder had me al verteld dat oom Bob vraagtekens zette bij bepaalde gebeurtenissen tijdens WOII - Auschwitz kon bijvoorbeeld net zo goed achteraf zijn gebouwd - maar zij had het met een korreltje zout genomen. Volgens haar waren neonazi-gelijkende trekjes van haar broer geenszins zorgwekkend.
Oom Bob raakte op dreef: 'Je bent naïef dat je alles gelooft wat je op school hebt geleerd. Heel naïef.'
Toen begon hij een lang en ingewikkeld verhaal over de Joodse samenzwering in de massamedia en de politiek. Het was zo'n betoog waar je geen speld tussen kreeg. Oom Bob bleek zijn wijsheden vooral te halen uit een obscuur ultrarechts krantje, waarop hij al jaren was geabonneerd.
'Daarin kan je lezen hoe het werkelijk zit in de wereld. Maar dat wil jij zeker niet weten. Ben jij ook zo'n rooie rakker?' Hij had moeite met de r. 'Al die arrogante actievoerders in Holland. Die krakers en die relschoppers, ze lopen met spandoeken, ze gooien stenen tegen de Amerikaanse ambassade. Het is een schande.'
Mijn vriendje knikte hem welwillend toe.
'Je oom heeft een punt, Lea. Het is prijzenswaardig om niet alles wat je hoort, klakkeloos aan te nemen. Je moet altijd verschillende bronnen raadplegen.'
Hij vroeg of je dat krantje ook in Nederland kon krijgen. Oom Bob ging er helemaal van stralen. Hij beloofde het nog tijdens ons verblijf te zullen regelen.
Nadat Oom Bob zijn vierde whisky had kaltgestellt, gingen we naar zijn huis. Daar kookte hij als verrassing een enorme pan soep. Met een zakje Knorr, dat hij had laten overkomen uit Nederland. Ik haalde twee kilo jonge kaas uit mijn koffer. Daar was mijn oom erg blij mee. Ik was blij dat ik er vanaf was, want bij de douane had ik de zenuwen gehad. Die kerels hadden een negatieve uitstraling, ongelooflijk. Die voelden zich een hele pik met hun uniform en hun Colt op de heup. Je zou meteen rechtsomkeert maken met je kaas.
Diezelfde nacht ging het vreselijk sneeuwen. Hoewel ze dat in Detroit gewend zijn, ontstond een collectieve sneeuwgekte. Het lokale tv-station berichtte alleen nog maar over sneeuw en aanverwante zaken. Sneeuwblazers, ingesneeuwde auto's, zwervers in de sneeuw, sneeuwpret, sneeuwmutsen en natuurlijk extra sneeuwrapporten van de weerman. Amerikanen hebben één woord voor sneeuw en dat is snow. Tegen de deur van het huis van mijn oom lag twee meter snow. We waren zo druk met uitgraven dat het Jodenvraagstuk niet meer ter sprake kwam.